Pazarlama ve Medya Dünyasında neler oluyor?


Pandemi djital dönüşümü hizlandırdı, rakamlar neler gösteriyor?

Pandemi sürecinin de etkisi ile iyice hızlanan dijital dönüşüm tüm dünyada âdeta zaman makinesi etkisi yaratarak dönüşümü 2-3 yıl ileriye götürdü.

Yaşadığımız bu eşi benzeri görülmemiş sürecin sonuçlarını sektörümüz özelinde değerlendirdiğimizde önemli değişimler yaşandığını görüyoruz. Bunun en önemli sebebi şüphesiz COVID-19’un pazarlamanın odağındaki insanın tutum ve davranışlarındaki etkisi oldu. Pandemi döneminde tüketiciler zorunlu bir dijital dönüşüm içine girdiler. Bugün dünya nüfusunun %63’ü yani 4,9milyar insan internete bağlı. Türkiye’de pandemi sürecinde 4 milyon yeni kullanıcı internet ile buluştu, internet erişimi olan nüfus 58,6 milyona yükseldi.
Birçok tüketici online market alışverişini ve kapıya hemen teslim hizmetlerini bu dönemde keşfetti. Bankacılık ve kamu hizmetlerinin online ortamda rahatlıkla yapılabildiği görüldü. Uzaktan eğitim, uzaktan çalışma, hibrit çalışma gibi kavramlar ve daha önce deneyimlemediğimiz iletişim ve görüntülü görüşme platformları hayatımıza girdi.

IAB olarak “Dolaysız Marka Ekonomisi” üzerinde duruyorsunuz; bu kavramı açar mısnız?

Büyük markalar dijital dönüşüm yatırımlarını arttırırken, daha önce internette var olmayan işletmeler dijital varlıklarını oluşturdular ve dijital kanallarda pazarlama süreçlerini yöneterek ayakta kalmayı başardılar. IAB olarak son 4 yıldır sektörün dikkatini çekmeye çalıştığımız “Dolaysız Marka Ekonomisi” göz ardı edilemeyecek bir gerçeklik hâline geldi. Kısıtlamalar ve tedbirler sebebiyle tedarik süreci e-ticarete kayan süpermarket, perakende ve diğer sektörler bu alanda 5 yılda beklenen büyüme rakamlarını 3 ayda gerçekleştirdiler.

Ticaret Bakanlığı’nın verilerine göre, ülkemizdeki e-ticaret hacmi 2020’nin ilk 6 ayında bir önceki yıla göre yüzde 64 artarak 91 milyar 700 milyon liraya ulaştı. COVID-19 etkisine baktığımızda, e-ticarette 2020 Mart, Nisan ve Mayıs aylarında bir önceki yıla göre gıda ve süpermarket alışverişlerinde yüzde 420, kimyasal ürün alışverişlerinde yüzde 169, beyaz eşya alışverişlerinde yüzde 102, anne-bebek ürünleri alışverişlerinde ise yüzde 89 artış yaşandı.

Kapanma ve kısıtlamalar hangi trendleri tetikledi?

Evde kalma ve sosyal izolasyon ile birlikte dijital medya tüketimi de önemli bir artış gösterdi. Gemius Türkiye’nin yürüttüğü” İnternet Ölçümleme Araştırması” sağlık, haber, e-ticaret ve video içeriklerinde ciddi tüketim artışları gerçekleştiğini ortaya koydu. Diğer yandan, pandeminin yarattığı belirsizlik ve kaygı, tüketicilerin eğlenceli ya da bilgilendirici içerik arayışını da arttırdı.

Online eğitim platformlarına, online ve mobil oyunlara olan ilgi arttı. Tüketicinin hayata açılan penceresi hâline gelen dijital platform ve uygulamalar hızla erişimlerini arttırdılar. TikTok Kasım 2020 itibarıyla 26,6M, Netflix 16,5M, Spotify 17,4M, Getir ise 9,2M’a ulaştı. İş hayatının bağlantısını sağlayan Skype 12,4M, Google meet 4,8M, Zoom ise 21,4M gibi inanılmaz erişimlere çok kısa sürede ulaştı.

Dijitalin payı arttı…

Markalar da doğal olarak tüm bu karmaşa arasında tüketicileri ile olan bağını kuvvetlendirmeye, tüketicileri için bu zor zamanlarda bir artı değer yaratma yarışına girdiler. Eve kapanmanın getirdiği sınırlı alan mecburiyeti televizyonu eski güzel günlerine döndürdü. Ancak, televizyon önündeki herkesin ikinci bir ekranda daha olması, dijital ve televizyonu reklamverenlerin odağına aldı. İlk altı ayın sonunda reklam yatırımlarının içinde dijitalin payı ilk defa %55 olarak gerçekleşti ve dijital 1. mecra oldu.

Reklam Dünyasında neler değişiyor?

Ekosistem her geçen gün büyüyor. Bu büyüklük kontrol etmeyi zorlaştırırken bazı sorunları da beraberinde getiriyor. Marka güvenliği, reklam sahteciliği konuları reklamverenin gündeminde. Diğer yandan “Reklamın yarısı boşa gidiyor ama hangi yarısı bilmiyorum” sözü artık doğru değil.

Çünkü dijital dünyada tüketici ile iletişimin başladığı ilk andan, ürünün satıldığı hatta kullanılıp memnuniyet/memnuniyetsizliği belirtildiği ana kadar uçtan uca takip edilebiliyor. Böylece şirketlerde pazarlama ve medyanın kabiliyet ve yetenekleri değişiyor. Kaç kişiye ulaştığınız kadar yatırımın geri dönüşünün ne olduğu öncelik taşıyor. Departmanlar arası sınırlar eriyor, medya ve pazarlama departmanları hiç olmadığı kadar iç içe çalışıyor.

Pandemi yarın bitecekmiş gibi eski günlere dönmeyi beklerken ve hiç bitmeyecekmiş gibi dijitalleşmeye devam ederken gelecekte bizi neler bekliyor?

Pazarlama ortamı tektonik bir değişim geçirirken, yakın geleceği mevcut durumundan önemli ölçüde farklı görünüyor.

Son dönemde sesli pazarlama yükseliyor? Bu trend sizce nereye gidiyor?

Önümüzdeki yıllarda sesli pazarlamanın hızlı yükselişini görmeye devam edeceğiz. Sesli asistanların artan kullanımı, pazarlamacılar için yeni fırsatlar kapısı açtı. Kullanıcılarla bağlamsal etkileşimlere izin verdiği için, sesle etkinleştirilmiş teknoloji, pazarlamacılar tarafından kişiselleştirmeyi tamamen yeni bir düzeye taşımalarına yardımcı olabilecek bir araç olarak görülüyor.

Amerika’da toplam nüfusun üçte birinden fazlası aylık bazda “podcast” dinliyor ve %27’si Amazon echo ve Google Home gibi en az bir akıllı asistana sahip. Genel olarak sesli komutların kullanımı COVID-19 salgınından bu yana biraz arttı, sesli asistana sahip kişilerin %52’si ses teknolojisini günde birkaç kez veya neredeyse her gün kullandıklarını söylüyor. Bu oran salgından önceki duruma göre 46 daha yüksek.

Diğer yandan, son yıllarda hızla artan “podcast” ve son günlerde hayatımıza hızla giren “Club house” gibi uygulamalar sesli iletişimin yerini sağlamlaştırıyor. IAB’nin Amerika Birleşik Devletleri’ndeki “podcast” reklam gelirlerinin 2021’de 1 milyar doları aşacağına dair öngörüsü pandemi nedeniyle değişikliğe uğrasa da yine de beklenen büyüme yüksek olacaktır.

Sanal gerçeklik…

“Sanal Gerçeklik” büyük bir etki yaratacak bir diğer alan. Pazarlamacılar daha ilgi çekici, etkileşimli ve kişisel deneyimler sunmak için araçlar aramaya devam ederken, “sanal gerçeklik” açık bir kazanan olarak ortaya çıkıyor. İlgi çekici hikâye anlatımına izin veren sanal gerçeklik, kullanıcıların geleneksel medyayla hayal bile edilemeyecek duygusal yoğunluğa sahip bir markayla bağlantı kurmasını sağlıyor. Önde gelen otomobil üreticileri ve akıllı telefon üreticileri, 360 derecelik etkileşimli deneyimler sunmak için sanal gerçeklik kullanımında zaten ön saflarda yer alıyor bile.

Son olarak; IAB olarak Blockchain hakkındaki yorumlarınız neler?

“Blockchain” bugüne kadar kullanım alanlarının genişliği ile pek gündeme gelmese de gelecekte potansiyeli keşfedilecek. “Blockchain” ile pazarlama, üzerinde çalışılan endişe ve zorluk alanlarına çözüm olabilir. Gizlilikle ilgili endişelerin çözülmesi, bot’ların belirlenmesi ve tüketici güveninin oluşturulması açısından şeffaflığın arttırılması, şu anda “blockchain” potansiyelinin değerlendirildiği temel alanlardan bazıları. Her yeni çıkan teknolojide olduğu gibi benimsenme sürecinde zorluk, tuzak ve öğrenimler olacaktır.

IAB’nin “Veriye Dayalı Pazarlama” makalesinde şöyle deniyor: “Tüketiciler artık ilgilenmediği ürünler hakkında reklamlara maruz kalmak istemiyor. Online alışveriş alışkanlıklarında özellikle dünyayı sarsan pandemi ile birlikte bu trendin yükseldiğini gören işletmeler, dijital pazarlamaya yönelik yatırımlarını da arttırıyor. Dijital pazarlamada müşterilerin davranışlarını analiz etmek ve kullanıcının satın alma geçmişine dayanan ürünleri teşvik etmek hedef kitleye ulaşmayı da beraberinde getiriyor. Ancak dijital pazarlama stratejileriyle hedef kitleye ulaşmanın diğer önemli yollarından biri de müşteri deneyimine, diğer bir ifadeyle kişiselleştirilmiş pazarlamaya yatırım yapmak”. Aynı makalede verilen bilgilere göre müşteri deneyimine yatırılan her 1 dolar, işletmelere 100 dolar kazandırıyor.

Özetle, “Herkes için her şey özelleştirilmiş” gelecekteki pazarlama trendlerini değiştirecek olan mantradır. Teknoloji, müşterilerin taleplerini dinlemek, anlamak ve beklentilerini karşılamak için pazarlamanın temel dokusu olarak merkezinde yer alacaktır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Back To Top